logo VHC
 

Vijf Vrijheden Stal

Paardwaardig

Enige tijd geleden vroeg het ministerie van LNV de Sectorraad Paarden, op basis van de vijf vrijheden *, het reilen en zeilen in de paardenbranche tegen het licht te houden. Lopende de onderzoeken bleek en blijkt dat we heel veel nog niet weten, dat we met wetenschappelijk onderzoek moeten gaan aantonen of we in staat zijn paarden ‘vrij van chronische stress’ te trainen bijvoorbeeld. Uiteindelijk zal er regelgeving komen die gaat voorschrijven wat paardwaardig is en wat we beter niet kunnen doen omdat het contraproductief is of gewoon niet dierwaardig.

Wat echter ook bleek is dat we met een beetje inzicht in gedragsleer en wat moeite en aandacht zelf op onze stallen al heel veel kunnen doen. Een handvat hebben we, nu de praktische invulling nog...

De Vijf Vrijheden bij ons op stal > lees hier hoe het met onze paarden gaat

* De Vijf Vrijheden van het paard vertalen wij als volgt:

VRIJ om sociaal en kudde gedrag te vertonen, zelf je vrienden te kunnen kiezen

VRIJ van honger en dorst: beschikking over voldoende vers water en passend voer

VRIJ van ongemak door een veilige, schone, geschikte rustplek en omgeving

VRIJ van pijn en ongemak door preventie of behandeling bij ziekte of verwonding

VRIJ van angst en (chronische) stress OOK tijdens training, voldoende beweging

 

Vrij om sociaal en kudde gedrag te vertonen, zelf je vrienden te kunnen kiezen

In de zomer van 2010 brachten we een groep van 28 ons bekende maar ook onbekende paarden bij elkaar. School- en pensionpaarden. Merendeels paarden die gewend waren aan het grotendeels leven in een eigen box.  Zomaar alles bij elkaar in groepen zetten en er het beste van hopen levert dan grote risico’s op.  Stap voor stap gaan we dus in de loop der tijd bouwen aan de in onze ogen meest ideale situatie binnen de mogelijkheden die we tot onze beschikking hebben. Uiteindelijk willen we toe werken naar drie ‘families’ welke zo veel mogelijk samen buiten zijn en dus steeds zo kort mogelijk op de box. We beschikken over zo’n 4 ha grond.

 

Vrij van honger en dorst: beschikking over voldoende vers water en een passend voerschema

Per dag krijgen onze paarden 3 x ruwvoer (voordroog en maiskuil van www.paardengras.nl) aangeboden en 2 x brokken gemengd met hard graan. Omdat we de laatste voerronde na de lessen doen hebben de paarden de hele nacht de tijd een en ander rustig te verteren. Op elke box is natuurlijk een automatische drinkbak. Bij strenge vorst als er drinkbakken bevriezen wordt er zo'n 5 keer per dag water aangeboden en extra ruwvoer. Wanneer de dagen langer worden en de paarden steeds langer buiten blijven worden daar dagelijks de drinkbakken met vers water gevuld. Hoe het met voeren in de zomer gaat, met de paarden merendeels buiten en weidegang, zullen we gaan zien.

 

Vrij van ongemak door een veilige, schone, geschikte rustplek en omgeving

Stallen, boxen ofwel hokken waar de paarden langere tijd per dag/nacht verblijven zijn een menselijk bedenksel. Voor ons zijn boxen makkelijk omdat het paard dan steeds redelijk schoon en droog voor ons klaar staat. Een paard is een kuddedier en het is feitelijk tegen natuurlijk om de dieren gescheiden te huisvesten.  Daarom zijn die van ons ook steeds zo lang mogelijk buiten. Na de verhuizing zijn we direct begonnen met het zoeken naar de ideale samenstelling van de verschillende groepen. Paarden maken vrienden voor het leven maar voor je een hele stal zover hebt dat ze samen door een deur willen ben je dus even verder. In de groep moet rust heersen zodat een dier durft te gaan liggen als ie daar behoefte aan heeft. Een geschikte plek biedt wat ons betreft in ieder geval schaduw, vers water, voldoende ruimte, plaatsen die voldoende droog blijven ook bij hevige regenval en een stevige veilige omheining.

 

Vrij van pijn en ongemak door preventie of behandeling bij ziekte of verwonding

Bij twijfel wordt altijd de dierenarts/tandarts ingeschakeld, de zadelmaker kijkt elk half jaar mee met ons, de hoefsmid bepaald wanneer en welke hoefverzorging nodig is. Afwijkend gedrag en conditionele veranderingen hebben absoluut en steeds onze aandacht. Paarden die dat nodig hebben krijgen sport- of ontspanningsmassage, longe en grondwerk of een aangepast rijplan.

Voor sommige paarden geldt een gedragscode, een paard dat zich niet begrepen voelt, in de verdediging schiet of graag zelf de touwtjes in handen neemt heeft baat bij consequent handelen. Op stal, met medewerkers, stagiaires en vrijwilligers maar ook met de ruiters maken we daar heldere afspraken over, niemand heeft moeite met die na te leven en het komt de veiligheid absoluut ten goede.

 

Vrij van angst en (chronische) stress OOK tijdens training, de zorg voor voldoende beweging

Van alle vrijheden is het deze waaraan we het lastigst kwalitatief invulling aan kunnen geven. We weten ook nog niet zo heel veel over wat paarden allemaal precies ervaren als chronische stress. Wat maakt dat een paard vlucht in een staat van ‘learned helplesness’.  Het vechten tegen de ruiter moe? Laat maar verzet heeft geen zin? Er zijn in ieder geval nog teveel paarden die afwezig hun rondjes lopen te sukkelen…

Vanuit een menselijk standpunt bekeken kan ik me voorstellen dat je je best bij je werk kan neerleggen ook al is het soms zwaar of minder interessant, maar het gevraagde moet wel eerlijk, consequent en logisch zijn. Als ruiters oneerlijk zijn, inconsequent of niet helder in hun hulpen moet een paard dat mogen laten zien anders zou het dier ook gefrustreerd raken.

Om die reden gaat elke nieuwe ruiter bij ons, ongeacht niveau en ervaring door een kennismakingstraining heen. Binnen de cursus Akasha Rijkunst maken ruiters kennis met zowel non-verbale paardentaal als consequente omgang, heldere hulpen en begrijpelijke signalen. Zolang jij als ruiter je evenwicht niet onafhankelijk kunt bewaren, werk je aan jezelf en niet aan je paard. Meer hierover onder cursus Akasha Rijkunst.

Sinds 1996 hebben wij ons gespecialiseerd op het gebied van zit en houding en beter bewegen. Het is ons gebleken dat een heleboel problemen worden veroorzaakt door (maar ook opgelost kunnen worden middels het werken aan) de ruiter. Verander de ruiter... en het paard volgt het voorbeeld. Kudde gedrag?... Ja, graag!